|
Het Glazen Huis van Akkuraatd leidt tot allerhande creatieve uitspattingen. Zo kwam woensdag 27 mei de vermaarde polemoloog Leon Wecke langs om twee columns en drie limericks uit te spreken. Omdat Wecke altijd ‘to the point’ is, willen we de Voxloglezers niet zijn column onthouden over ‘het overschatte quasi-leermiddel’ powerpoint. En natuurlijk de limericks over Jack de Vries en de onbekende kiezende
Powerpoint to the point
‘Het is al heel lang geleden. Ik herinner mij dat nog ver voor de Tweede Wereldoorlog wij thuis een toverlantaren bezaten. Het was een erfstuk, afkomstig van een van onze overgrootouders. Oorspronkelijk was de lichtbron achter de lens een kaars, maar mijn vader had een fitting voor een elektrisch lampje gemonteerd zodat de lichtbron van alle flakkering ontdaan was.
De voorstelling was altijd een feestelijk gebeuren, al bestond het gebodene uit slechts twee mogelijkheden: een zeeslag en de gelaarsde kat. Mijn vader, die het commentaar verzorgde, verzon ter plekke de al dan niet zichtbare heldendaden die tijdens de zeeslag bedreven zouden zijn, maar de gelaarsde kat werd van waarheidsgetrouw commentaar voorzien.
Toen wij, mijn tweelingbroer en ik, ook zelf het knopje van het elektrisch mochten bedienen werd bioscoopje gespeeld, waarvoor buurtkinderen zich gaarne als publiek aanmeldden. Een probleem was dat soms het elektrisch licht verstek liet gaan, de plaatjes op de kop geprojecteerd werden of, wat nog erger was, de gelaarsde kat in toenemende mate incompleet bleek.
Ook kon de toverlantaren, geplaatst op een stapel boeken om de projectie op een strak gespannen laken zo efficiënt mogelijk te doen zijn, nog wel eens omvallen. Bij het zien van de eerste Powerpointpresentatie moest ik aan die oude toverlantaren denken: ongeveer dezelfde gebreken bleken nog steeds aanwezig.
Maar er was nog iets, wat kwalijker is. Was de oude toverlantaren er alleen ter recreatie, zonder de bijgedachte dat iets werd uitgelegd en overgedragen, bij de Powerpoint is dat wel anders. Er kan geen lezing of voordracht met goed fatsoen gegeven worden zonder dat de moderne toverlantaren de bijeenkomst domineert.
Plaatjes hebben, zoals bekend, snel de aandacht, maar het gesproken woord is bijzaak. Het verdwijnt in een moeilijk nader te omschrijven niets. Wat in feite een hulpmiddel moet zijn om het proces van uitleg nog efficiënter te doen zijn, is een vertoning, die juist het tegenovergestelde teweeg brengt.
De getoonde afbeeldingen verdringen het gesproken woord en al helemaal als de inleider zich beperkt tot het oplezen van de tegelijk geprojecteerde tekst. De snelheid waarmee de projecties elkaar opvolgen is meestal voldoende om de toehoorder, of beter toekijker, al spoedig het maken van aantekeningen onmogelijk te maken.
Het publiek, dat als kind plaatjes kijken ook al leuk vond, leunt achterover en laat de vertoning over zich heen komen. De spreker is een aanhangsel geworden van de toverlantaren en zijn woorden gaan onder de hersenpan verloren in de strijd met het overheersend beeld. Het verstand kan dan op nul gezet worden en de hersenen kunnen hun werkzaamheid beperken tot de prikkeling tot ademen, hartslag en stofwisseling.
Uit onderzoek van de Universiteit van New South Wales (Australië) zou, volgens der Spiegel, blijken dat Powerpoint volledig contraproductief werkt. De onderzoeksleider, John Sweller, formuleerde het zo: `het nut van Powerpointpresentaties is een ramp: het zou verboden moeten worden’.
Flauwekul
Zo ver zou ik niet willen gaan. Maar dat het vaak een testimonium paupertatis is van een inleider, die niet tot een verantwoorde overdracht van kennis in staat is, lijkt mij wel buiten kijf. En niet alleen kan in veel gevallen de powerpoint het gebrek aan het vermogen tot kennisoverdracht verhullen, het kan ook zelf een verhulling zijn van de onbelangrijkheid van de gepowerpointe boodschap.
Als het geheel er maar goed uitziet, de tekst gelikt is en de beelden elkaar logisch lijken op te volgen, kan iedere onzin als een belangrijke aangelegenheid gepresenteerd worden. Powerpoint biedt de mogelijkheid voor een glanzende verpakking van heel wat flauwekul.
Een geluk bij een ongeluk is dat men zich van een met veel beelden toegeruste powerpoint wel weinig zal herinneren. Het is, zoals een commentator in der Spiegel opmerkte, als met de televisienieuwsuitzending: `wat het avondnieuws op de televisie aan informatie biedt is ten tijde van het weerbericht alweer grotendeels vergeten’.
In bepaalde gevallen zal het zo zijn dat de toehoorder/toekijker niet alleen niets leert, maar ook nog verward wordt door de flarden beeld, die in zijn gepowerpointed geheugen achterblijven.
Nee, geef mij maar een krijtje dat je bij uitzondering kan gebruiken. Maar helaas de krijtjes zijn inmiddels verleden tijd en het bord is door een projectiescherm voor de beamer vervangen, de be-amer van wat ik zoeven heb meegedeeld.
Onlangs woonde ik een voordracht bij over een voor mijn vak interessant onderwerp. Het duurde nogal enige tijd voordat de Powerpoint in stelling was gebracht en toen de beamer het beeld projecteerde, bleek de man de verkeerde stick te hebben meegenomen. Uiteindelijk heeft hij het zonder pp gedaan, overigens met veel succes.
Toch wil ik nog eens zelf een powerpoint maken, maar dan een over de negatieve kanten van dit in zeer vele opzichten overschatte quasi-leermiddel. Als men na afloop het niet begrepen heeft, kan ik altijd nog aanvoeren dat zulks het bewijs is van de ondeugdelijkheid van de Powerpoint als middel tot enige kennisoverdracht. Dames en heren, dit is mijn visie en daar moet u het maar mee doen.’
‘Tot slot ter ondersteuning van de CDA-campagne nog twee limericks gewijd aan Jack de Vries en één aan de onbekende kiezende student in Nijmegen.’
Er was eens een Jack bij Defensie
Die leed aan seksuele potentie
Maar plots riep hij uit:
Ik ga weg met mijn fluit
De kazerne is mijn residentie
Er was een De Vries bij Defensie
Met meer dan normale pretentie
Die man heette Jack
Ook wel `Jack met het lek’
Vanwege zijn slechte recensie
Er was een student in Nijmégen
Die vóór alles was en ertegen
Zijn twijfel was groot
Ze vonden hem, dood
In de Wijkersloot om half zeven.
Leon Wecke, mei 2010
(bron: voxlog.nl)
 |
